Lipödem, sıklıkla yanlış teşhis edilen veya genel obezite, lenfödem ve yaygın olarak selülit gibi diğer durumlarla karıştırılan, bacak ve bazen kol kalınlığı ile kendini gösteren tıbbi durumdur. Çoğu insan, bu selülit mi, yoksa daha fazlası mı? diye sorar. Lipödemin yüzeysel görünümü, selülitte görülen karakteristik cilt çukurlarına benzese de, bunlar birbirinden farklıdır. Lipödem’in Türkiye’de bilinen en iyi uzmanı Prof. Dr. Ahmet Karacalar anlattı.
Selülit, ağrısız, yüzeysel cilt çukurlaşması ile karakterize edilen kozmetik olarak kabul edilen aslında metabolik bir sorundur. Selülitin temel mekanizmasının septa dediğimiz bağ dokusu bantları olduğunu artık konuşuyoruz. Bu bantların deriyi aşağı çektiği ve çöküntü oluşturduğu, yatak şiltesi örneğine benzer olduğunu söyleyebiliriz. Lipödem ile karşılaştırıldığında, selülit dünya çapında çok daha fazla tanınır. Bu terim ilk olarak 1920’ler ve 1930’larda Fransız güzellik çevrelerinde ortaya çıkmış ve 1960’larda Vogue dergisinin “Selülit: Daha Önce Kaybedemediğiniz Yağ İçin Yeni Bir Kelime” başlıklı bir makale yayınlamasıyla ABD’de de bilinir olmuştur. Oysa Lipödemin yüzeysel görünümü selülite benzeyebildiğinden, lipödemli bireylere sıklıkla yanlış teşhis konulmakta veya durumları göz ardı edilmekte, bu da durumlarına karşı yanlış anlamalara yol açmaktadır.
Lipödem ve Selülit arasındaki fark
Ciltteki düzensiz, çukurlaşmış görünüm hem selülit hem de lipödemde yaygındır. Bununla birlikte, lipödem daha kapsamlı sistemik bir sorunduru. Lipödem ve selülit arasındaki temel farklardan biri yağın doğasıdır. Lipödem, ağrılı olabilir ve genellikle anormal yağ birikimini içerir. Ayrıca, yağın dağılımı da farklıdır.
Lipödem ve selülit aynı anda görülebilir mi?
Evet. Lipödem, anormal yağ birikimini içerir ve bu yağ, dermise doğru çıkıntı yaparak selülit görünümünde çukurlaşmaya neden olabilir. Ancak selülit sahibi olmak, kişinin lipödem sahibi olduğu anlamına gelmez; bunlar, hastalar üzerinde çok farklı etkileri olan iki farklı durumdur.
Lipödem hakkında dokuz şey
1) Lipödem obezite değildir
Lipödem, bacaklarda ve bazen kollarda ve alt gövdede (kalça, popo ve karın) sıklıkla ağrılı yağ dokusunun simetrik bir şekilde birikmesiyle karakterize kronik bir yağlanma bozukluğudur. Bu durum öncelikle kadınları etkiler ve önemli rahatsızlığa ve fonksiyonel bozukluğa yol açabilir. Lipödemi ayrı bir hastalık olarak tanımak, doğru teşhis, etkili yönetim ve uzun vadeli destek için kritik ilk adımdır.
2) Lipödem genellikle ağrılıdır
Sık görülen belirtiler arasında ağrı, ağırlık hissi, hassasiyet ve kolay morarma yer alır. Hastalar ayrıca sıklıkla yorgunluk ve zihin bulanıklığı da bildirmektedir. Bu rahatsızlığa sahip birçok kişi ayrıca şişlik ve hareket kısıtlılığı da yaşamaktadır. Bu belirtiler günlük aktiviteleri zorlaştırabilse de, bu belirtileri yönetmeye ve yaşam kalitesini iyileştirmeye yardımcı olabilecek etkili stratejiler ve tedaviler mevcuttur. Bu belirtiler günlük aktiviteleri zorlaştırabilir, ancak çeşitli tedavi seçenekleri ve kendi kendine yönetim stratejileri yaşam kalitesini iyileştirmeye yardımcı olabilir.
3) Lipödem yağı, kilo verme stratejilerine dirençlidir
Genel obezitenin aksine, lipödem yağı beslenme müdahalesine, egzersize ve hatta bariatrik cerrahiye bile dirençlidir. Bu ayrımı anlamak önemlidir çünkü hastaların ve sağlık hizmeti sağlayıcılarının gerçekçi beklentiler belirlemesine, kanıta dayalı yaklaşımlara odaklanmasına yardımcı olur.
4) Hormonal değişiklikler tetikleyici olabilir
Ergenlik, doğum kontrol hapı kullanımı, gebelik, perimenopoz ve menopoz gibi hormonal değişiklikler sıklıkla lipödemi tetikler veya şiddetlendirir.
5) Lipödem herkeste farklı görünebilir
Lipödemin belirtileri bireyler arasında büyük farklılıklar göstermektedir. Bazılarında hafif yağ birikimi görülürken, diğerlerinde şiddetli fibrozis, kronik ağrı ve önemli hareket kısıtlılıkları yaşanmaktadır.
6) Lipödem teşhisi önemlidir
Lipödem sıklıkla obezite veya lenfödem olarak yanlış teşhis edilir ve bu da tedavinin gecikmesine yol açar. Kesin bir laboratuvar veya görüntüleme testi bulunmadığından, teşhis dikkatli bir klinik muayene ve ayrıntılı hasta öyküsüne bağlıdır. Sağlık çalışanlarının daha geniş bir farkındalığa sahip olması, daha erken teşhis ve bakımı destekler.
7) Eşlik eden hastalıklar yaygındır
Lipödem sıklıkla diğer rahatsızlıklarla birlikte görülür; en yaygın olanları genel obezite ve lenfödemdir. Diğer yaygın eşlik eden hastalıklar arasında Kronik Venöz Yetmezlik (KVY) gibi venöz hastalıklar yer alır.
8) Lipödem yaşam kalitesini önemli ölçüde etkiler
Lipödem, hareket kısıtlılığı, kronik ağrı, yorgunluk ve zihin bulanıklığı gibi sorunlara yol açarak günlük yaşamı önemli ölçüde etkileyebilir. Birçok kişi ayrıca depresyon ve anksiyete gibi ruh sağlığı sorunlarıyla da karşı karşıya kalır; bu sorunlar genellikle damgalanma ve gecikmiş teşhis nedeniyle daha da kötüleşir.
9) Birçok tedavi seçeneği mevcuttur
Lipödem hastalarının semptomlarını yönetmek için birçok yaklaşım mevcuttur. Temel tedavi liposuctiondır. Ancal burada liposuction tekniğininin ve ilkelerinin lipödeme özgün olması gerekir. Ek olarak lenfatik drenaj, egzersiz, beslenme, ilaçlar/takviyeler, cilt bakımı, stres yönetimi, cihaz destekli tedaviler ve psikolojik destek yer almaktadır.
www.ahmetkaracalar.com
Prof. Dr. Ahmet Karacalar kimdir?
Prof. Dr. Ahmet Karacalar, İstanbul’da faaliyet gösteren, özellikle estetik cerrahi, yüz gençleştirme, bacak estetiği ve lipödem tedavisi gibi alanlarda uzmanlaşmış bir Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi uzmanıdır. 2006 yılında profesörlük unvanını alan Karacalar, lipödemin teşhis ve tedavisi üzerine”Lipödem ve Tedavisi: Diyete ve Spora Dayanıklı Bacak Yağlanması” ve “Lipödem Sendromu – Evrimsel Bir Uyumsuzluk” gibi önemli eserleri kaleme almıştır.
Lipödem ve Tedavisi – Diyete ve Spora Dayanıklı Bacak Yağlanması: Bu kitap, lipödem hastaları için sağlıklı ve estetik çözümler sunmayı amaçlayan, Türkiye’deki sayılı kaynaklardan biridir. Lipödem Sendromu – Evrimsel Bir Uyumsuzluk: Karacalar, bu eserinde lipödemi sadece fiziksel değil, antropolojik ve imgesel unsurlarla ele alarak geniş bir perspektiften inceler.
